De reis van JOOP gaat verder

Directeur Bart Kroesbergen vertelde eind vorig jaar op het Sheet Metal Event over de reis die JOOP maakt. Hij deed dat in een duo-presentatie met David Kemps van ABN Amro. Aanleiding hiervoor was het medio 2025 verschenen rapport van ABN Amro, waarin de bank de belangrijkste opgaven schetst voor plaat- en buisbewerkende bedrijven om zich te verzekeren van een gezonde toekomst: de arbeidsproductiviteit moet omhoog, er moeten nieuwe afzetmarkten worden gevonden en er moet een professionaliseringsslag plaatsvinden in het management (en hun opvolgers).

Het rapport schetst ook de belangrijkste oplossingsrichtingen: automatisering en digitale transformatie, schaalvergroting en diversificatie en vernieuwing van het bedrijfsmodel. En het reikt een methode aan om dat te realiseren: Business Model Canvas. Dit betekent kort gezegd dat je een foto maakt van de bestaande situatie en die als basis gebruikt voor aanscherping, het aangaan van nieuwe partnerschips en het creëren van een bedrijfsmodel met meer onderscheidend vermogen.

Gezonde toekomst

Joop van Zanten Staalservice is een bedrijf dat dit al heeft gedaan. Kroesbergen schetste hoe het bedrijf nieuwe wegen is ingeslagen. Hij noemt zichzelf een tussenpaus bij JOOP. Hij is in 2018 gekomen omdat de tweede generatie van het familiebedrijf zich te oud vond en de derde generatie nog te jong was om het bedrijf te leiden. Kroesbergens opdracht was de nieuwe generatie te begeleiden en JOOP te transformeren om het bedrijf te verzekeren van een gezonde toekomst.

Er werd een nieuw managementteam geformeerd en daarmee werd een plan gemaakt; een soort droom neergezet. In 2018 was JOOP actief in markten als de scheepsbouw, infra en grote machines. “We waren een capaciteitsleverancier”, vertelde Kroesbergen. “We kochten platen in, sneden die, zetten een beetje en het materiaal ging weer weg. Alles dik, veel en groot. We deden een strategisch onderzoek en dat concludeerde dat onze markten eigenlijk dood waren.

Er was dus een probleem. Wat gaan we dan doen?”

Kroesbergen kwam niet uit ‘het staal’. Hij nam zijn ervaring uit andere sectoren mee en hield die tegen de staalwereld aan. “Zo hebben we samen een nieuwe strategie bedacht en die was dat we een system supplier gingen worden. We hebben gezegd: we worden een lights-out fabriek en dat willen we in 10 jaar tijd realiseren. Ondanks de bedenkingen daartegen van verschillende kanten, zijn we met de familie dat pad opgegaan. Stap voor stap.”

One-stop-shop

Allereerst werd gekeken in welke markten JOOP nu eigenlijk zat, welke competentie het bedrijf had en waar het goed in was. “Omdat er als familiebedrijf jarenlang was gespaard, hadden we de middelen. En binnen onze klanten zaten wel een paar pareltjes, die wel eens de strategische klanten zouden kunnen zijn. Toen hebben we gezegd: waar kunnen we ons geld gaan verdienen. Niet alleen aan componenten maar ook aan de service eromheen. Je ziet de laatste tijd steeds meer dat bedrijven ook een digitaal product verkopen in plaats van alleen maar een fysiek product. Dus werd onze waardepropositie: we wilden die one-stop-shop zijn, waar je alles kun krijgen. We ontzorgen digitaal en leveren een product dat in orde is.”

Hoogsterkte staal

Ook werd heel specifiek gekozen voor hoogsterkte staal. “Wij wisten alles over hoogsterkte staal en hebben gezegd: we nemen er geen andere staalsoort bij want dan wordt het te complex. Maar in hoogsterkte staal wilden we wel compleet zijn. We deden toen tot 300 mm maar er zat een leemte in het dunne bereik. Dat gat is gedicht. Nu is JOOP een full supplier die componenten uit hoogsterkte staal van een dikte van 2 mm tot 300 mm direct aan OEM’ers kan leveren. Dat doen we in seriegrootte 1. Anderen zeiden: dat kan helemaal niet. Hoe kun je nu aan één product geld verdienen. Maar je kunt aan 1 product geld verdienen als de klant ook 1 product koopt en als je intern die producten op een hoop gooit en er dan veel hebt.”

Een uitgangspunt daarbij was ook dat je een klant aan je bindt als je hem just-in-time levert en hij geen voorraad heeft. “Het voordeel voor de klant is dat hij dan geen geld in zijn voorraad hoeft te stoppen. Dus heeft hij werkkapitaal vrij. Als ik dan maar iedere keer dat product op tijd lever en we onderhandelen een beetje over de prijs, dan gaat hij niet zo snel weg.”

Volgens Kroesbergen kun je bij seriegrootte 1 de prijs laag houden door een heleboel producten die op elkaar lijken op een grote hoop te gooien en die met dezelfde machine-instellingen te produceren. “Dus het zit vooral in de interne organisatie. Neem bijvoorbeeld het kanten. Zorg ervoor dat de messen zo staan dat je daar twintig producten op kunt kanten met allemaal dezelfde instelling. Dan doe je een serie van twintig, maar dat zijn wel twintig producten voor twintig verschillende klanten. Als je dat principe hanteert kom je ook tot de ontdekking dat je veel klanten moet hebben. En dat zorgt ervoor dat je niet 60 of 70 procent van één klant afhankelijk bent.”

Logistieke service

Daarbij zette JOOP in op heel veel logistieke service. “We gingen verpakken in laspakketten voor de klant. Dat betekende dat de magazijnen bij onze klanten de verzameling niet hoefden te doen. We leveren nu bij 70 procent van onze klanten de producten zo verpakt op een pallet, dat ze rechtstreeks naar de volgende bewerkingsplekken kunnen. Dus dat slaat het magazijn en de interne logistiek volledig over. We hebben er ook nog een sticker op gedaan met een barcode die ze zelf kunnen scannen. Het inboeken bij de klant gaat dus ook door middel van scannen en daarmee heb je het administratieve proces weggenomen.”

En JOOP gaat consequent voor de hoogste kwaliteit. “We zeiden: we doen alleen maar Europees staal. Dat was in 2018 een nogal boude uitspraak, want export staal was veel goedkoper.”

Geen magazijnen maar wachtkamers

De weg naar een lights-out fabriek en het elimineren van voorraden uit de keten, had ook invloed op de situatie bij JOOP zelf. “Wij hebben geen magazijnen maar wachtkamers. Dat noemen we bewust zo: materiaal mag wachten op verwerking maar niet op voorraad liggen. Dus niet in een beginvoorraad en niet in een eindvoorraad. Bij ons scheelde dat 2,5 miljoen euro werkkapitaal. Dat bedrag kwam vrij voor het kopen van nieuwe machines.” Dat was ook wel nodig want om een one-stop-shop system supplier te kunnen zijn moest JOOP bewerkingen in huis halen, die het nog niet had. Het zetten werd uitgebreid, machinaal bewerken en lassen zijn toegevoegd.

Digitaal productpaspoort

Nu gaat JOOP nog verder uitbreiden. Het digitale productpaspoort wordt geïntroduceerd. Dus als een klant een product koopt, dan krijgt hij niet alleen een certificaat maar ook een  productpaspoort. Hierin staat de hele footprint van het product, waar het vandaan komt. “Er kunnen CO2-berekeningen worden gemaakt. En ik heb er niemand voor nodig want het gaat allemaal digitaal en geautomatiseerd”, aldus Kroesbergen.

En JOOP gaat over van ‘grijs’ naar ‘groen’ staal. “Waarom? Wij verwachten dat de CO2 kosten zullen gaan toenemen. Nu lijkt groen staal nog duurder maar we zijn met klanten producten aan het reëngineeren. We kunnen gewicht uit producten weghalen en daarvoor groen staal in zetten. Zo blijft de kostprijs hetzelfde maar kan de klant wel zeggen dat hij groen staal heeft. Dat is ook weer zo’n slag die we kunnen maken.”

Partner van SSAB

Ook breidt JOOP haar strategische samenwerking verder uit. Eind vorig jaar is het bedrijf benoemd tot de 14^e Strenx certified fabrication partner in de wereld van de Zweedse staalleverancier SSAB, de producent van Strenx hoogsterktestaal. JOOP is nu in Nederland de eerste en in Europa de vierde certified partner voor het verwerken van dat materiaal. Dat heeft diverse voordelen. Zo beveelt SSAB deze partners aan bij OEM’ers die iets zoeken van Strenx. Kroesbergen: “Een ander groot voordeel is dat we een heel ontwikkellaboratorium achter ons hebben staan. Dus als we een vraag hebben over berekeningen, over de verwerking of wat dan ook, dan kunnen we ons wenden tot een lab in Zweden met dertig medewerkers, die ons ondersteunen. Dat kan ik zelf nooit opbouwen. Dit alles hadden we nooit kunnen bereiken als we goedkoop staal hadden ingekocht.”

JOOP is exposant op ESEF Maakindustrie.